De weddenschap van Blaise Pascal

Blaise Pascal (Clermont-Ferrand, 19 juni 1623 — Parijs, 19 augustus 1662) was een buitengewoon begaafde Franse wis- en natuurkundige, christelijk filosoof, theoloog en apologeet. Alhoewel Pascal tot de rooms-katholieke Kerk behoorde, had hij ook grote invloed op het protestantisme.

De weddenschap van Blaise Pascal

De 17de-eeuwse wiskundige Blaise Pascal was, voor hij devoot christen werd, een gokker. Hij was de grondlegger van de kansberekening en bedacht een manier om op basis van kansberekeningen de monetaire waarde van een gok te bepalen. Pascal beweerde dat de keuze of je in God gelooft zoiets als een gok is. Je zet in op de stelling dat God bestaat. Als God bestaat, is het gevolg van in hem geloven eeuwige gelukzaligheid, terwijl atheïsten en agnosten de hel wacht. Als God daarentegen niet bestaat, is het gevolg van in hem geloven op zijn slechts het op correcte wijze leiden van een religieus leven, terwijl het gevolg van niet in hem geloven het voortzetten van het leven is zoals het is. Pascal merkte op dat als Hij bestaat, de gevolgen van niet in God geloven zo vreselijk zijn en de gevolgen van in Hem geloven zo goed dat zelfs als men denkt dat de kans erg klein is dat God bestaat, het beter zou zijn om erop te gokken dat Hij wel bestaat.

Vragen en opdrachten:

1. Pascal beweerde dat hij bewezen had dat de gok van in God geloven heel wat meer waard is dan de gok van atheïst of agnost blijven. Welke redenering hanteert Pascal om dit te beargumenteren?

2. “Een moeilijkheid met Pascals redenering is dat het niet zo eenvoudig is een keuze te maken om iets te geloven en, in het bijzonder, om in God te geloven als men in feite denkt dat het erg onwaarschijnlijk is dat God bestaat”. Ben jij het hier mee eens of oneens? Verklaar je antwoord.

3. “En zelfs als men daarin zou slagen (zie vraag 2), is het niet vanzelfsprekend dat God (de christelijke God tenminste) geneigd zou zijn een persoon te belonen die in hem is gaan geloven op basis van een gok”. Ben jij het hier mee eens of oneens? Verklaar je antwoord.

4. “God dobbelt niet, en vermoedelijk zou Hij er ook niet ondersteboven van zijn als jij erom dobbelt of je al dan niet in Hem gelooft”. Ben jij het hier mee eens of oneens? Verklaar je antwoord.

5A Wat zijn de gevolgen, volgens Pascal, van de niet gelovige als God straks toch blijkt te bestaan?

5B Wat zijn de gevolgen, volgens Pascal, van de gelovige als God straks toch niet blijkt te bestaan?

5C Wat zijn de gevolgen, volgens jou, van de niet gelovige als God straks toch blijkt te bestaan? Motiveer.

5D Wat zijn de gevolgen, volgens jou, van de gelovige als God straks toch niet blijkt te bestaan. Motiveer.

5E Welke gok neem jij en leg uit waarom dit overeenkomst met de gok van Blaise Pascal of juist daar recht tegen in gaat?

Uit: Filosofie in 30 seconden – 50 mijlpalen uit de geschiedenis van de filosofie, Barry Loewer (red.), Lannoo/Spectrum 2009, p. 110

Jurgen MarechalDe weddenschap van Blaise Pascal